Why My Computer Slows Down and How to Fix It!: แก้เครื่องอืดง่ายๆ ใครก็ทำได้

Slow Work Progress

บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ครั้งแรกในนิตยสาร Future Gamer ฉบับที่ 205 ประจำเดือนพฤศจิกายน 2556

ปฏิเสธไม่ได้ว่าปัญหาที่น่ารำคาญที่สุดสำหรับผู้ใช้คอมพิวเตอร์ทุกคนก็คือ “เครื่องอืด” เมื่อใช้งานไปได้สักระยะหนึ่ง เท่าที่ทราบก็คือปัญหานี้มักเกิดขึ้นสักปีสองปีหลังจากที่ซื้อมา หรือหากเลวร้ายที่สุดก็เป็นระยะเวลาสั้นๆ เพียงสองสามเดือนเท่านั้น โชคร้ายหน่อยที่ผู้ใช้แต่ละคนมีพฤติกรรมการใช้งานคอมพิวเตอร์ที่แตกต่างกันออกไป ดังนั้นจึงไม่มีใครสามารถบอกได้ว่าสาเหตุที่ทำให้คอมพิวเตอร์แต่ละเครื่องทำงานช้าลงคืออะไรกันแน่ แต่เพื่อให้เข้าใจได้ง่ายและเห็นภาพ บทความนี้จะแบ่งสาเหตุออกเป็น 2 ประเภท คือสาเหตุจากซอฟแวร์และจากฮาร์ดแวร์ ก่อนที่จะส่งท้ายด้วยคำแนะนำการป้องกันปัญหาที่ผู้ใช้สามารถปฏิบัติตามได้ง่ายๆ ครับ

ซอฟแวร์ : ยิ่งเยอะยิ่งอืด

เป็นที่รับรู้โดยทั่วไปว่า เครื่องคอมพิวเตอร์ใหม่แกะกล่องสามารถทำงานได้เร็วปานสายฟ้าฟาดเนื่องจากยังไม่ได้รับการติดตั้งซอฟแวร์หรือแอปพลิเคชันเสริมใดๆ แต่เมื่อเวลาผ่านไปและผู้ใช้เริ่มสรรหาสารพันซอฟแวร์มาติดตั้ง ดาวน์โหลดไฟล์ หรือท่องเว็บ ก็จะพบว่าคอมพิวเตอร์ค่อยๆ ทำงานช้าลง เพราะทรัพยากรและเนื้อที่ซึ่งเคยมีอยู่ได้ลดน้อยลงสวนทางกับปริมาณไฟล์ที่เพิ่มมากขึ้น และเปลี่ยนคอมพิวเตอร์ของเราจากเสือเขี้ยวดาบสุดแรงให้กลายมาเป็นเจ้าแมวเหมียวอ้วนอืดในที่สุด

เหตุผลที่ซอฟแวร์คือศัตรูตัวฉกาจของความเร็วก็คือซอฟแวร์แทบทุกตัวที่ติดตั้งในคอมพิวเตอร์นั้นต้องการใช้หน่วยความจำ (แรม) ไม่ทางใดก็ทางหนึ่งในขณะใช้งาน ยิ่งเราใช้งานซอฟแวร์ไปพร้อมกันมากเท่าใดปริมาณแรมที่ใช้งานได้ก็ยิ่งน้อยลงเท่านั้น จริงอยู่ที่หากเกิดภาวะแรมไม่พอ ระบบก็จะไปดึงเอาหน่วยความจำสำรองที่เกิดจากการปันส่วนเนื้อที่ฮาร์ดดิสก์ในเครื่องมาใช้งาน แต่ความเร็วก็จะยังสู้แรมจริงๆ ไม่ได้อยู่ดี หรือไม่เช่นนั้นระบบก็จะจัดสรรทรัพยากรมาจากที่กำลังใช้งานกับซอฟแวร์อื่น ทำให้ระบบโดยรวมทำงานได้ช้าลง

แรมคือทรัพยากรที่สำคัญของคอมพิวเตอร์ หากมีน้อยเกินไปก็อาจทำให้เครื่องทำงานช้าลง
แรมคือทรัพยากรที่สำคัญของคอมพิวเตอร์ หากมีน้อยเกินไปก็อาจทำให้เครื่องทำงานช้าลง

นอกจากนี้ เนื้อที่ฮาร์ดดิสก์ที่เหลือน้อยก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ระบบเริ่มเกิดอาการอืด ในทางทฤษฎีหากเราใช้งานคอมพิวเตอร์โดยที่ไม่ได้ทำการอัปเดตใดๆ ระบบก็จะทำงานเร็วเหมือนกับที่เราเพิ่งล้างเครื่องและลงระบบปฏิบัติการใหม่ แต่โชคไม่ดีที่วิธีดังกล่าวไม่ใช่การใช้งานคอมพิวเตอร์ที่ถูกต้องนัก เพราะไม่เพียงแต่ซอฟแวร์เวอร์ชันใหม่จะมีคุณสมบัติที่เพิ่มขึ้นเท่านั้น แต่ก็ยังอาจได้รับการแก้ไขข้อผิดพลาดสำคัญ หรือเพิ่มความสามารถการรักษาความปลอดภัย ทว่าทั้งหลายทั้งปวงก็ต้องแลกมาด้วยการใช้พื้นที่ฮาร์ดดิสก์เพิ่มขึ้น ซึ่งถ้าหากขาดการบริหารจัดการที่ดีก็อาจทำให้เครื่องทำงานช้าลงได้เช่นกัน

อ่านมาถึงตรงนี้ใครที่อยากทราบว่าแต่ละโปรแกรมใช้พื้นที่ฮาร์ดดิสก์ไปเท่าไรนั้น ผมก็ขอแนะนำ WinDirStat ที่ช่วยให้เราเห็นค่าการใช้งานของฮาร์ดดิสก์แต่ละตัวบนเครื่องคอมพิวเตอร์ การแสดงผลของโปรแกรมได้รับการออกแบบมาให้เข้าใจง่ายในรูปแบบ Treemap เพื่อให้ทราบปริมาณการเข้าออกของข้อมูล อีกทั้งยังสามารถดูแบบเจาะลึกลงไปในไดรฟ ทำให้รู้ได้ว่าไดเรคทอรีไหนเก็บข้อมูลอะไร เพื่อที่จะได้จัดการได้อย่างเหมาะสมต่อไป

WindirStat คือซอฟแวร์ที่ช่วยให้เราเห็นค่าการใช้งานฮาร์ดดิสก์ได้อย่างถึงรากถึงโคน
WindirStat คือซอฟแวร์ที่ช่วยให้เราเห็นค่าการใช้งานฮาร์ดดิสก์ได้อย่างถึงรากถึงโคน

ฮาร์ดแวร์ : เปลี่ยนก่อนที่จะหมดอายุ

นอกจากซอฟแวร์แล้ว ฮาร์ดแวร์เก่าก็อาจเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้คอมพิวเตอร์ทำงานช้าลงได้เช่นกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งฮาร์ดดิสก์จานแม่เหล็กที่แม้ว่าจะมีอายุการใช้งานนานนับสิบปี แต่ถ้าหากว่าเริ่มมีเสียง “แก๊กๆ” ประหลาดดังออกมาจากเครื่องก็เป็นไปได้ว่าหัวอ่านอาจกำลังมีปัญหาและตัวฮาร์ดดิสก์เองก็ใกล้จะลงโลงเต็มทน เมื่อเป็นเช่นนี้ก็ให้รีบสำรองข้อมูลแล้วเปลี่ยนเป็นตัวใหม่จะดีที่สุด

ทางแก้อีกวิธีหนึ่งก็คือเปลี่ยนมาใช้ฮาร์ดดิสก์ชนิด Solid State Drive (SSD) ที่ข้อมูลจะถูกจัดเก็บไว้ในหน่วยความจำแฟลชรูปแบบเดียวกับที่ใช้ในอุปกรณ์พกพาอย่างสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ต ข้อดีของฮาร์ดดิสก์รูปแบบนี้ก็คือมีขนาดเล็ก สามารถอ่าน/เขียนข้อมูลได้เร็วและเชื่อถือได้มากกว่าผ่านโปรเซสเซอร์ภายใน ไม่ได้ผ่านทางหัวอ่านเหมือนกับฮาร์ดดิสก์ทั่วไป แต่ข้อเสียก็คือราคาต่อพื้นที่ที่ยังคงค่อนข้างแพงนั่นเอง

ฮาร์ดดิสก์ SSD คืออนาคตของการเก็บข้อมูลบนพีซีอย่างไม่ต้องสงสัย แม้ว่าปัจจุบันอาจจะมีราคาแพงไปสักนิด
ฮาร์ดดิสก์ SSD คืออนาคตของการเก็บข้อมูลบนพีซีอย่างไม่ต้องสงสัย แม้ว่าปัจจุบันอาจจะมีราคาแพงไปสักนิด

ผู้ใช้ก็ต้องเปลี่ยนพฤติกรรม

แม้ว่าเราจะติดตั้งแรมไปมากขนาดไหน ลบโปรแกรมจนเหลือพื้นที่มากเพียงใด หรือเปลี่ยนไปใช้ฮาร์ดดิสก์ SSD ราคาเฉียดหมื่น แต่หากผู้ใช้ไม่ยอมเปลี่ยนพฤติกรรมก็ไม่อาจทำให้ระบบทำงานได้ดีขึ้นในระยะยาว เพราะฉะนั้นในส่วนนี้ผมจะขอแนะนำพฤติกรรมที่ควรทำถ้าอยากให้คอมพิวเตอร์ทำงานเหมือนใหม่ตลอดเวลาครับ

เป็นความเชื่อผิดๆ ที่ว่าโปรแกรมป้องกันไวรัสสามารถทำให้คอมพิวเตอร์ทำงานได้เร็วขึ้นเพราะจะสามารถช่วยป้องกันบรรดามัลแวร์แปลกปลอมที่จะเข้ามาถ่วงเครื่อง แต่เอาเข้าจริงแล้วซอฟแวร์ประเภทนี้อาจทำให้เครื่องทำงานช้าลงหากเราตั้งให้มันสแกนไม่ถูกเวลา ดังนั้น หนทางป้องกันไวรัสที่ดีที่สุดก็คือผู้ใช้เองที่จะต้องไม่ทำตัวเป็นพาหะนำไวรัสเข้ามาในเครื่อง เริ่มจากการท่องเว็บไซต์อย่างปลอดภัย โดยต้องแน่ใจว่าเว็บไซต์ที่จะเข้าสามารถไว้ใจได้ ไม่ดาวน์โหลดซอฟแวร์แปลกปลอมเข้ามาติดตั้งโดยกพละการ และไม่คลิ้กลิงค์หรือหน้าจอป็อบอัพที่เด้งขึ้นมาโดยไม่รู้ว่าต้นสายปลายเหตุมาจากไหน หากทำได้เพียงเท่านี้ก็มั่นใจว่าคอมพิวเตอร์ของท่านก็ปลอดภัยจากไวรัสแล้วกว่าร้อยละ 80 ที่เหลือก็ต้องหมั่นตรวจสอบไดรฟเชื่อมต่อภายนอกที่จะนำมาใช้งานว่ามีความปลอดภัยมากน้อยเพียงใดครับ

หากเบราว์เซอร์ขึ้นหน้าจอเตือนแบบนี้ไม่ดีแน่ รีบออกจาก URL นี้ให้ด่วนที่สุดจะดีกว่าครับ
หากเบราว์เซอร์ขึ้นหน้าจอเตือนแบบนี้ไม่ดีแน่ รีบออกจาก URL นี้ให้ด่วนที่สุดจะดีกว่าครับ

นอกจากการจัดการพื้นที่ฮาร์ดดิสก์และรู้จักวิธีการท่องเว็บอย่างปลอดภัยแล้ว ผมก็มีอีกสองสามวิธีที่ใช้เป็นประจำและหวังว่าจะช่วยให้คอมพิวเตอร์ของท่านทำงานได้อย่างรวดเร็วแม้ว่าเวลาผ่านไป เริ่มจากหมั่นทำความสะอาดไฟล์แคช ประวัติการท่องเว็บ และบรรดาไฟล์ Temp ทั้งหลายในเครื่องโดยใช้ซอฟแวร์อย่าง CCleaner ล้างถังขยะบ่อยๆ และหมั่นตรวจสอบว่ามีโปรแกรมใดบ้างมักรันอยู่บนพื้นหลังและกำลังเขมือบทรัพยากรของเราอย่างเงียบๆ ด้วยการใช้คำสั่ง msconfig ใน Run ไปที่แท็บ Startup แล้วจึงทำเครื่องหมายถูกออกจากช่องหน้าโปรแกรมที่เราไม่ได้ใช้งาน เท่านี้ก็มั่นใจได้ว่าแรมที่มีอยู่อย่างจำกัดในเครื่องจะถูกใช้งานอย่างเต็มประสิทธิภาพ

สรุป

คอมพิวเตอร์ทำงานช้าลงเมื่อเวลาผ่านไปคือปัญหาที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ไปเสียทั้งหมดเพราะเกิดมาได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาจากระบบปฏิบัติการ แรมไม่พอ พื้นที่ฮาร์ดดิสก์เหลือน้อย หรือจากฮาร์ดแวร์ อาทิ ฮาร์ดดิสก์เสื่อมสภาพ ซึ่งสาเหตุเหล่านี้สามารถแก้ไขได้โดยใช้ตัวช่วยที่เหมาะสม แต่ไม่ว่าจะอย่างไร ผู้ใช้ต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและมีความรู้เท่าทันผู้ไม่หวังดีที่มักใช้ความรู้เท่าไม่ถึงการณ์เป็นประโยชน์ด้วยการลักลอบติดตั้งซอฟแวร์แปลกปลอมผ่านช่องทางต่างๆ บนโลกออนไลน์ ผู้ใช้จึงควรต้องรู้จักวิธีการท่องเว็บอย่างปลอดภัยโดยที่ไม่ต้องอาศัยซอฟแวร์มาเป็นตัวช่วย ประกอบกับการหมั่นกำจัดไฟล์ใดๆ ที่ไม่ใช้งานเพื่อให้ระบบสามารถทำงานได้อย่างเต็มที่ครับ

Advertisements

One thought on “Why My Computer Slows Down and How to Fix It!: แก้เครื่องอืดง่ายๆ ใครก็ทำได้

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

w

Connecting to %s